महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६ नुसार जमिनीच्या नोंदींचे जतन करणे अनिवार्य आहे. जमिनीची मालकी आणि त्यावरील पिकांची अधिकृत माहिती देणारा ‘सातबारा’ (7/12) उतारा आता महाराष्ट्र शासनाच्या ‘महाभुलेख’ पोर्टलमुळे मोबाईलवर पाहणे अत्यंत सुलभ झाले आहे.
Land Records Check 2026
१. सातबारा उतारा म्हणजे काय?
सातबारा उतारा हा दोन महत्त्वाच्या शासकीय अर्जांचे (व्हिलेज फॉर्म) एकत्रीकरण आहे:
- गाव नमुना ७ (अधिकार अभिलेख): यात जमिनीची मालकी, एकूण क्षेत्रफळ, खाते क्रमांक आणि जमिनीवरील बोजा किंवा कर्ज याची माहिती असते.
- गाव नमुना १२ (पिकांची नोंदवही): यात पिकांचा प्रकार, लागवडीखालील क्षेत्र आणि सिंचनाची सोय याची नोंद असते.
Land Records Check 2026
२. मोबाईलवर ७/१२ उतारा पाहण्याची ५-स्टेप प्रक्रिया
तुम्ही तुमच्या मोबाईल ब्राउझरचा वापर करून खालीलप्रमाणे उतारा पाहू शकता:
- टप्पा १ (पोर्टल): मोबाईलमध्ये
bhulekh.mahabhumi.gov.inही अधिकृत वेबसाईट ओपन करा. - टप्पा २ (निवड): मुख्यपृष्ठावर तुमचा महसूल विभाग निवडा. त्यानंतर आपला जिल्हा, तालुका आणि गाव अचूकपणे निवडा.
- टप्पा ३ (पर्याय): उतारा शोधण्यासाठी ‘सर्वे नंबर / गट नंबर’, ‘अक्षरी नाव’ किंवा ‘खाते क्रमांक’ यापैकी एक पर्याय निवडा.
- टप्पा ४ (माहिती): निवडलेल्या पर्यायानुसार आवश्यक माहिती भरा आणि तुमचा मोबाईल नंबर प्रविष्ट करून ‘७/१२ पहा’ वर क्लिक करा.
- टप्पा ५ (कॅप्चा): स्क्रीनवर दिसणारा कॅप्चा (Captcha) कोड भरा. त्यानंतर तुमच्या समोर जमिनीचा डिजिटल उतारा दिसेल, जो तुम्ही PDF स्वरूपात सेव्ह करू शकता.
Old Satbara Land Records Check 2026
३. ऑनलाईन ७/१२ पाहण्याचे फायदे
- वेळेची बचत: तलाठी कार्यालयात जाण्याची गरज उरत नाही.
- पारदर्शकता: जमिनीच्या नोंदींमधील फेरफार तात्काळ ऑनलाईन दिसतात, ज्यामुळे फसवणूक टाळता येते.
- मोफत उपलब्धता: ही माहिती तुम्ही २४/७ कोठूनही मोफत पाहू शकता.
Land Record Online Check 2026
४. १८८० पासूनचे जुने सातबारे कसे पाहायचे?
जर तुम्हाला १८८० सालापासूनचे जुने रेकॉर्ड्स पाहायचे असतील, तर शासनाने ‘आपली चावडी’ किंवा ‘ई-अभिलेख’ (e-Abhilekh) हे पोर्टल उपलब्ध करून दिले आहे. तेथे तुम्ही जुने फेरफार आणि जुने ७/१२ उतारे स्कॅन कॉपी स्वरूपात शोधू शकता.
e-Abhilekh Old Land Record Check
महत्त्वाची सूचना: वरील प्रक्रियेतून मिळणारा उतारा हा केवळ ‘माहितीसाठी’ असतो. कायदेशीर कामासाठी किंवा बँक कर्जासाठी तुम्हाला ‘डिजिटल स्वाक्षरित’ (Digitally Signed) ७/१२ उतारा डाऊनलोड करावा लागेल, ज्यासाठी नाममात्र सरकारी शुल्क भरावे लागते.
